جشن آبانگان در روز آبان از ماه آبان برگزار مى شود . آبان به نام آب و فرشته آب است. اين فرشته به نام «برزيزد» نيز خوانده مى شود. در اوستا «اپم نپات» و در پهلوى «آبان» گفته مى شود. در اوستا و پهلوى «آپ»... و در سانسکريت «آپه» و در فرس هخامنشى «آپى» است. اين عنصر مانند عناصر اصلى (آتش، خاک، هوا) مقدس است و آلودن آن گناه است. روز دهم آبان در تقويم زرتشتى به نام «آبان» است و اکنون در گاهشمارى جديد اين روز، ۶ روز به عقب آمده و ۴ آبان شده است. دليل اين تفاوت اين است که در گاهشمارى قديم، همه ماه هاى سال ۳۰ روز بودند و حالا که شش ماه نخست سال ۳۱ روزه است، اين روزها تغيير مى کنند. هرودوت مى گويد: «ايرانيان در آب ادرار نمى کنند، آب دهان نمى اندازند و در آب روان دست نمى شويند.» استرابون مى گويد: «ايرانيان در آب جارى خود را شست وشو نمى دهند، زمانى که ايرانيان به درياچه يا رود يا چشمه اى مى رسند، گودال هاى بزرگ کنده و قربانى در کنار آن مى کشند و سخت پرواى آن دارند که هرگز خون به آب نياميزد، چون اين کار سبب آلودگى آب خواهد شد.» و در جايى ديگر مى گويد: «در آن (آب) لاشه و مردار نمى اندازند و عموماً آنچه ناپاکى است در آن نمى ريزند.» کريستين سن نيز مى گويد: «ايرانيان احترام آب را بيش از هر چيز واجب مى شمرند.» درباره پیدایش جشن آبانگان همانگونه که در آثار الباقیه ابوریحان بیرونی آمده است روایت است که پس از جنگ‌های طولانی‌بین ایران و توران، افراسیاب دستور ویرانی کاریز‌ها و نهر‌ها را داد. هنگامی که جنگ به پایان رسید، زو پسر تهماسب دستور داد تا این کاریز‌ها و نهر‌ها لایروبی شوند و پس از لایروبی آب در کاریز‌ها روان کردند. بدین گونه ایرانیان جاری شدن آب را جشن گرفتند و جشن آبانگان پدید آمد. در روایتی دیگر آمده است که پس از هشت سال خشکسالی در ماه آبان باران باریدن گرفت و از آن زمان جشن آبانگان بوجود آمد. آب یکی‌از عناصر پاک کننده در نزد زرتشتیان است. آنان در این روز همچون سایر جشنها به آدریان‌ها میروند و سپس به کنار نهر‌ها و جوی‌ها رفته و با خواندن اوستای آبزور (بخشی از اوستا) توسط موبد، اهورا مزدا را ستایش کرده و تقاضای فراوانی آب کرده و به شادی می‌‌پردازند.

جشن آبانگان بر تمام ایرانیان خجسته باد